Foto van Waddenzeedijk bij Sexbierum
Waddenzeedijk bij Sexbierum
Featured

Deelname Verhalenavond 2026

Vrijdag 20 november 2026 nam ik als verteller opnieuw deel aan de Verhalenavond in het MFA (Dorpshuis) It Waed in Sexbierum. Hieronder lees je mijn verhaal.

De zon schijnt. Een gure wind waait uit het noorden. Het is volop herfst, de eerste nachtvorsten zijn al geweest. De winter nadert.

Ik maak een stevige wandeling naar de Waddenzee. Aan het eind van het Fiskerspaad kom ik bij de zeedijk. Een imposante, langgerekte, met gras begroeide bult grond, die Friesland beschermt tegen de zee. Boven op de dijk puf ik even uit. Het is elke keer een stevige klim. Maar de beloning is altijd hetzelfde, en toch steeds weer anders: een enorm weids uitzicht, met lucht, héél veel lucht. 

Waar het uitzicht op Sexbierum en Pietersbierum min of meer hetzelfde blijft, geldt dat niet voor de zeezijde. De Waddenzee verrast, altijd weer. Hoog water of drooggevallen slib. Soms zo helder dat je Vlieland en Terschelling aan de horizon ziet, soms grijs en grauw, waar de lucht naadloos overgaat in het water.

Dit is één van mijn favoriete plekken. Een plek waar ik mij thuis voel. Ook een plek waar ik mij verbonden voel met mijn voorouders.

Want aan diezelfde zeedijk – zo'n vijfentwintig kilometer naar het oosten – stond in Marrum het eenvoudige dijkhuisje waar mijn vader, Jan van Dijk, kort na zijn geboorte ging wonen, met zijn ouders, zijn oudere broer en vier oudere zussen.

Mijn vader overleed in 2001. Hij was toen 70 jaar. In zijn autobiografie ‘Uniek is ons leven’ schreef hij, dat hij begin juni 1935 – op een zonnige, warme en heldere dag – als vierjarig jochie dáár in Marrum op de zeedijk stond en genoot van het uitzicht. Aan de zeezijde de kwelders en de slikgronden, met in de verte het eiland Ameland. Aan de landzijde de bouwgronden met allerlei gewassen, en in de verte de terpdorpen Hallum, Marrum en Ferwerd.

En dan schrijft hij:

“De gehele omgeving straalt een vrede uit, ware het niet dat er voor de huisjes een zwarte lijkwagen stopt. Het is een wagen getrokken door twee Friese paarden. Op de bok zitten twee in het zwart geklede mannen. Achter deze wagen stopt nog een vólgkoets, waarvoor ook twee Friese paarden zijn gespannen. Even later wordt er een eikenhouten kist uit een van de huisjes gedragen en in de lijkwagen geplaatst. Vanuit het huis komt een diepbedroefde vrouw naar buiten. Ze neemt – met haar zes nog jonge kinderen – plaats in de volgkoets. Daarna rijden de wagens weg, nagestaard door een aantal bewoners van de andere woningen. De laatste reis van Meindert van Dijk naar de begraafplaats te Hallum is begonnen. 43 jaar oud is hij slechts geworden.”

Meindert van Dijk, mijn pake. Naar hem ben ik vernoemd.

Met die dag begint mijn vader het verhaal van zijn leven. Hoe hij daarna op de Hofshoecke in Hallum opgroeide, in een gezin dat alles op alles moest zetten om het hoofd boven water te houden. Als twaalfjarige verhuisde hij tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn moeder naar Sassenheim. Daar maakte hij de bezetting en de honger van dichtbij mee en miste hij zijn vertrouwde Friese leven.

Toen in 1944 de voedselvoorziening zo nijpend werd dat er bijna geen eten meer te krijgen was, gingen mijn vader en zijn jongste zus tijdelijk terug naar Friesland. Daar, in Hallum, verbleef hij bij familie en werkte hij in de eendenkooi.

Na de oorlog werkte hij – weer terug in Sassenheim – als slagersjongen, melkboer en fabrieksarbeider. Bij de politie werken, dat wilde hij het liefst. Maar daarvoor moest je meerderjarig zijn én je dienstplicht hebben vervuld.

Half juni 1952 zat hij in militaire dienst. Zijn soldij was maar anderhalve gulden per dag. Dus, om reisgeld uit te sparen, ging hij op zaterdagmiddag – na de wekelijkse erwtensoep – samen met een maat uit Lisse langs de weg staan liften. Op weg naar zijn vrije weekend thuis, in Sassenheim.

Eerst reden er wat wagens voorbij. Toen stopte er plotseling een auto vlak voor hun neus. Het portier werd opengegooid en de twee lifters mochten vlug instappen. Binnen de kortste keren gaf de snelheidsmeter ruim 120 kilometer per uur aan, terwijl de bestuurder ontspannen zat te babbelen.  Hij bleek reservekapitein te zijn, op weg naar huis. In Rijswijk.

Natuurlijk ging het gesprek over wat de jongens ná hun diensttijd wilden doen. Toen mijn vader vertelde dat hij bij de politie wilde, begon de kapitein enthousiast te vertellen over het korps van Rijswijk. Daar waren nog vacatures. Hij beloofde een goed woordje voor hem te doen.

Twee dagen later ging zijn sollicitatiebrief naar de politie van Rijswijk. Hij werd aangenomen, en zou er zesendertig jaar dienstdoen, waarvan veertien jaar als hondengeleider. Voor hem de mooiste tijd van zijn loopbaan.

Rijswijk is ook de stad waar ik zelf werd geboren en opgroeide. Mijn vader nam mij vaak mee naar buiten, het veld in. Hij leerde mij vissen en kievitseieren zoeken. Ik hielp hem op zijn grote volkstuin met het telen en oogsten van aardappelen, koolrapen, rode bieten, bonen en nog veel meer. Thuis hield hij konijnen (voor de slacht), kippen (voor de eieren), duiven, kanaries en andere vogels. Regelmatig gingen we naar Friesland, naar familie, sommige met melkveebedrijven, of naar ‘ons’ vakantiehuisje: een oud woonboerderijtje aan de Dokkumer Ee.

Op zeventienjarige leeftijd trad ik in de voetsporen van mijn vader. Ik ging naar de politieschool en werd politieman in Noordwijkerhout. Om de drukte van de Randstad te ontvluchten, verhuisden mijn zwangere vrouw, onze anderhalf-jarige dochter en ik in 1984 naar Friesland. Ik kon als politieman terecht in Sexbierum: een mooie omgeving met een rijke historie. Véél rustiger dan de Randstad en lekker dicht bij de Waddenzee. 

Voor mij voelde dat als thuiskomen. Want waar mijn vader vanuit Friesland naar de Randstad vertrok, keerde ik vanuit de Randstad terug naar Friesland.

Als ik nu boven op de dijk sta en naar het oosten kijk, weet ik: daar stond hij, als jochie van vier, op de zeedijk bij Marrum, en keek hij – net als ik – uit over hetzelfde wad.

Daarom voelt de Waddenzeedijk voor mij nog altijd als een groene navelstreng met mijn voorouders.